Bir eşyanın tarife cetvelinde nerede sınıflandırılacağı her zaman net değildir. Bu nedenle; sistematik ve tutarlı bir sınıflandırma için Armonize Kodun belirli ilkelerinin olması gerekir. Bu ilkeleri, Tarifenin Genel Yorum Kuralları olarak adlandırıyoruz. Genel yorum kuralları, mevzuatımızda Tarifenin Yorumu ile ilgili Genel Kurallar Gümrük Genel Tebliği (Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesi) (Seri No: 4) ekinde yer alır. İlgili tebliğin 5. Maddesinde; Armonize Sistem Nomanklatürünün uluslararası seviyede resmi yorumunun yapılmasında zorunlu ve tamamlayıcı bir unsur olan İzahname hükümlerinin, 4458 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince idari ve kazai uygulamalarda esas tutulacağı belirtilir. Yorum kurallarının özetlenmiş bir versiyonu ise her yıl Resmi Gazetede yayımlanan İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Gümrük Tarife Cetveli’nde bulunmaktadır.
Başlamadan önce, Gümrük tarifesi ve Genel Yorum Kurallarına ilişkin önemli tanımları ele alalım.
Türk Gümrük Tarife Cetveli: Eşyanın cins ve niteliklerine göre sistematik bir şekilde numaralandırılarak sınıflandırıldığı ve 474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanunda yer alan gümrük vergisi oranlarının gösterildiği cetveldir.
Bölüm: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde birbirine benzeyen aynı nitelikteki veya çoğunlukla aynı hammaddeden yapılan eşyayı içine alacak şekilde oluşturulan gruplardır.
Bölüm başlığı: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde bulunan her bölümün başında yer alan ve tarifenin yorumu bakımından bağlayıcı olmayıp, yol gösterici nitelikte olan ibarelerdir.
Bölüm notu: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde bölümlerle ilgili olarak bölüm başlıklarından sonra yer alan, bölümde geçen bazı tabirlerin ne anlama geldiği, ilgili bölümde bir eşyaya yapılan bir atfın hangi tür eşyayı kapsadığı, hangi eşyanın sadece ilgili bölümde yer alabileceği ve bu eşyanın bu bölümde yer alabilmesi için hangi şartların gerektiği, hangi eşyanın o bölüme dahil olmadığı hakkında bilgi veren açıklamalardır.
Fasıl: Bölümlerden daha alt düzeyde ve bölümlere nazaran daha çok birbirine benzeyen aynı nitelikteki eşyayı içine alan ve altı basamaklı Armonize Sistem Kodunun ilk iki rakamıdır.
Fasıl başlığı: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan fasılların başında bulunan ve bağlayıcı olmayan ibarelerdir.
Fasıl notu: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde fasıl başlıklarından sonra gelmek üzere, fasıllarla ilgili yapılan açıklamaların yer aldığı kayıtlardır.
Tarife pozisyonu: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde fasıla ilişkin ilk iki rakamdan sonra gelen iki rakamla birlikte dörtlü rakamlarla ifade edilen gruplardır.
Tarife alt pozisyonu: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde pozisyon numarasını izleyen iki rakam ile birlikte altılı rakamlarla ifade edilen gruplardır.
Gümrük tarife istatistik pozisyonu: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde, oniki rakamdan oluşan pozisyondur.
Genel Yorum Kuralları (GYK) 6 madde şeklinde hiyerarşik olarak sıralanmıştır. Yani bir yorum kuralını uygulamayı denersiniz ve eğer uygulanmıyorsa sıradaki kurala geçersiniz. 1-5. kurallar eşyanın tarife pozisyonunu tespit etmekle ilgilidir. 6. Kural ise pozisyonu tespit edilen eşyanın, o pozisyondaki alt açılımını tespit etmeye yarar. GTİP’e ilişkin yazımda bahsettiğim tek tire (-), iki tire(- -) konusu da 6. yorum kuralıyla ilişkilidir.
Tüm yorum kurallarını ana hatlarıyla ve bol bol örnek vererek anlatacağım. Ancak başlamadan önce aklınızda bulundurmanız gereken bir husus var. Genel yorum kuralları eşyayı sınıflandırmamızı sağlayacak katı kurallar vermekten ziyade; eşyayı doğru sınıflandırabilmek için esnek bir düşünce yapısı oluşturmayı amaçlar. Çözüm sunmakla birlikte, eşyanız için olası diğer sınıflandırma seçeneklerini de değerlendirmenizi ister ve eşyanın doğru sınıflandırıldığından emin olmanız için kendinden sonra gelen yorum kuralına gitmeyi teşvik eder. Genel yorum kurallarının mantığını kavrayabilmek için aşağıdaki metafor yararlı olabilir:
Genel yorum kurallarını bir ev gibi düşünün. 1 nolu yorum kuralı evin giriş bölümüdür. Sadece buranın ve 6 nolu odanın kapısı açıktır. 2,3,4 ve 5 nolu odaların kapıları ise kilitlidir. 1 nolu odadaki masamıza oturup tarife cetvelindeki pozisyon metinlerini ve tarife cetveli izahnamesinde yer alan notları okuyup eşyamızın nerede sınıflandırılacağına karar veririz. Sınıflandırma yaparken acele edersek yanlış sonuçlara ulaşabiliriz. Burada sakince, çayımızı yudumlayarak başlık ve notları irdeleriz. Çok büyük olasılıkla eşyamızı bu masadayken sınıflandırmayı başarırız. Eğer masamızda eşyayı sınıflandırmak için yeterli bilgiye ulaşamazsak, kilitli odaları tek tek açarız ve işimize yarayan bişey olup olmadığına bakarız. Ama odalara girerken bi elimize tarife cetveli izahnamesini de almayı unutmayız. Önce 2 nolu odayı açarız. Orada eşyamızı sınıflandıramazsak, 2 nolu odayı kapatmadan 3 nolu odanın kilidini açarız. Eğer oradaki bilgilerle eşyamızın pozisyonu bulabilirsek; 6 nolu odaya da mutlaka uğrayıp alt açılımları öğrenerek eşyanın GTİP’ini öğreniriz. Bu durumda eşyanın GTİP’i; 1 nolu odadan aldığımız kitap ve sınıflandırmayı yaptığımız odalar sayesinde tespit edilmiş olur. (Örneğin 1,3 ve 6 nolu odalar)
GENEL YORUM KURALI 1
Genel Yorum Kuralı 1, giriş niteliğindedir. Eşyanın tarifedeki yerinin tespitinde pozisyon metinleri ile ilgili Bölüm veya Fasıl notlarının göz önünde bulundurulacağını açıkça belirtir. Bununla birlikte bir uyarıda da bulunur. Bölüm, Fasıl ve Fasıl alt açılımlarına ait başlıkların, içerdikleri eşyayı mümkün olduğunca kısa ve öz şekilde tanımladığı ve bu başlıkların yol gösterici nitelikte olduğu belirtilir. Yani eşyayı sınıflandırmak için yalnızca bu başlıklara güvenmemelisiniz. Pozisyon metinlerini, bölüm ve fasıl notlarındaki hükümleri bir bütün olarak dikkate almalısınız.
Bu yorum kuralıyla uluslararası ticarete konu eşyanın büyük bir kısmını sınıflandırabilirsiniz. Eğer sınıflandıramıyorsanız; notlarda aksine bir hüküm yoksa eşyamız diğer yorum kurallarıyla ilgilidir. Bu nedenle; genel yorum kurallarını sırayla uygulamalısınız.
GYK1’i açıklayabilmek için aşağıdaki fasılları ele alalım.
| BÖLÜM I | |
| CANLI HAYVANLAR; HAYVANSAL ÜRÜNLER |
| Fasıl 1 | Canlı hayvanlar |
| Fasıl 3 | Balıklar, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar ve suda yaşayan diğer omurgasız hayvanlar |
İlk bakışta eğer “canlı hayvanlar” adında bir fasıl varsa; canlı balığı 1. fasıla, cansız balıkları da 3. fasıla yerleştirmeyi düşünebilirsin. Sadece fasıl başlıklarını değerlendirdiğimizde; bu çok mantıksız bir düşünce değildir. Ancak 1. Fasıl Notlarında;
03.01, 03.06, 03.07 veya 03.08 pozisyonlarına giren balıklar ve kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar ve suda yaşayan diğer omurgasız hayvanların 1. Fasıla dahil olmayacağı belirtilir. Yani canlı balıkların, canlı hayvanlar fasılında sınıflandırılamayacağı, aksine 3. fasılda sınıflandırılacağı açıklanır.
Ahşap eşyalar 44. fasıldadır ve ahşap bir mobilyayı bu fasılda sınıflandırmayı düşünebilirsiniz. Ancak 94. fasılın notlarında “ Tüm mobilyalar ve bunların aksam, parçalarının 94. fasılda sınıflandırılacağı belirtilir.
Bu istisna örneklerin haricinde, çoğu durumda yol gösterici nitelikte olduğu belirtilen pozisyon metinleri sayesinde eşyamızı sınıflandıracağımız yeri bulmamız mümkündür.
8202 – EI testereleri; her tür testere ağızları (freze testereler ve dişsiz testere ağızları dahil)
8479 – Bu fasılın başka pozisyonlarında belirtilmeyen veya yer almayan kendine özgü bir fonksiyonu olan makinalar ve mekanik cihazlar
8546 – Her tür maddeden elektrik izolatörleri
9018 – Tıpta, cerrahide, dişçilikte ve veterinerlikte kullanılan alet ve ci – hazlar (sintigrafi cihazları, diğer elektromedikal cihazlar ve göz testine mahsus cihazlar dahil)
Bunlar gibi binlerce örnek verilebilir. Yalnızca notların aksi bir hüküm içermemesine dikkat edilmelidir.
GENEL YORUM KURALI 2
Bu kural, Genel Yorum Kuralı 2(a) ve 2(b) şeklinde ikiye ayrılmaktadır.
GYK 2(a), henüz bitirilmemiş ya da birleştirilmeyerek demonte vaziyette gümrüğe sunulan eşya ile ilgilidir.
GYK 2(b) ise karışım ve bileşimlerle ilgilidir.
Eğer sınıflandıracağınız eşya, bu niteliklerdeki bir eşya ise yorumlarken bu kuralları dikkate almanız gerekir.
GYK 2(a)
2(a)’nın uygulanabileceği bir diğer eşya da “bitirilmiş ancak demonte/birleştirilmemiş vaziyette gümrüğe sunulan” eşyadır. Bu eşya da birleştirilmiş eşya nerede sınıflandırılıyorsa orada sınıflandırılır. Demonte eşyada, montaj yönteminin karmaşıklığı dikkate alınmaz. Bununla birlikte; nihai şeklini vermek için eşyanın parçalarının daha ileri bir işçilik görmemesi gerekir. Ayrıca; bir eşyanın montajı için gerekli parçalarının sayısı fazla ise, bu eşyanın montajının tamamlanmasından arta kalan parçalar ayrı olarak sınıflandırılır.
Monte edilmemiş bir kitaplık, mobilya olarak 9403 altında sınıflandırılır. Akrep ve yelkovanı olmayan bir çalar saat, tamamlanmış saatin temel karakterine sahiptir. Bu nedenle saatmiş gibi sınıflandırılır.
GYK 2(b)
Bir tarife başlığında belirli bir malzeme veya maddeye yapılan atıf, bu malzeme veya maddenin diğer malzemelerle karışım ve kombinasyonlarını da kapsar. Eşyanıza eklenen yeni madde, bu eşyanın asli karakterini değiştirmiyorsa bu yorum kuralına göre, eşya aynı tarife pozisyonunda sınıflandırılmaya devam eder.
Maddelerin karışım veya bileşimleri, ilk bakışta birden çok pozisyonda sınıflandırılabiliyorsa; bu eşyanın sınıflandırılması 3. yorum kuralına göre yapılır. Görüldüğü üzere; 2(b) kuralı eşyanın farklı karışımlarının da aynı pozisyonda sınıflandırılabileceğinin mümkün olduğunu belirtirken, eğer karışım ve birleşim nedeniyle birden fazla pozisyona girebilme ihtimali varsa 3. Yorum kuralının uygulanması gerektiğini hatırlatır.
Bu yorum kuralına göre; (%50) Çavdar ve (%50) arpa karışımı, 1002 pozisyonuna (çavdar) dahil edilebileceği gibi, 1003 pozisyonuna (arpa) da dahil edilebilir. Ya da çavdar çuvalına, toplam ağırlığın %40’ı oranında arpa eklendiğinde eşyanın kullanım amacının, ticari değerinin, mala esas karakterini arpanın mı çavdarın mı verdiği tartışmalı olabilir. İlk bakışta her iki pozisyona da dahil edilebileceği düşünülen, bu şekilde eşyanın sınıflandırılması 3. yorum kuralına göre yapılır.
GENEL YORUM KURALI 3
3. Yorum kuralı, 2(b) yorum kuralının uygulanamaması nedeniyle birden fazla pozisyonda sınıflandırılabilen eşyanın pozisyonunu bulmamızı sağlar. 3(a) , 3(b) ve 3(c) şeklinde kendi içinde bir ayrımda bulunur ve bu kurallar kendi arasında sırayla uygulanmak zorundadır.
GYK 3(a)
–İsmen yapılmış bir tanım, sınıf şeklinde yapılan bir tanımdan daha öncelik alır.
Örneğin pamuklu bir tişört, pamuklu ürünler için genel bir başlık yerine özellikle Tişörtlere atıfta bulunan 6109 tarife pozisyonunda sınıflandırılır.
– Eşya kendisini daha açık bir şekilde tarif eden tanıma uyuyorsa, bu tanım daha eksik yapılmış bir tanımlamadan öncelik alır.
Örneğin; 5703 Pozisyonu: Halılar ve diğer tekstil yer kaplamalarını sınıflandırır. 8708 Pozisyonu ise Motorlu taşıtların parça ve aksesuarlarını sınıflandırır. Yorum kuralı 3(a)’ya göre; Motorlu taşıtlarda kullanılacak bir halı, kendisini daha açık bir şekilde tarif etmesi nedeniyle 5703 pozisyonu olan halılar ve diğer tekstil yer kaplamalarında yer alır.
Ancak iki veya daha fazla başlık; karışık veya bileşik mallarda bulunan maddelerin veya malzemelerin sadece bir kısmına veya perakende satışa sunulan bir setin sadece bir kısmına atıfta bulunması durumunda, malların daha eksiksiz veya kesin bir tanımı verilse bile, bu başlıkların bu mallarla ilgili olarak eşit derecede özel olarak kabul edileceğini belirtir. 2(b) kuralını anlatırken verdiğimiz örneği tekrar verelim. %50 çavdar ve %50 arpa karışımından herhangi birinin, eşyayı diğerinden daha özel tanımladığından bahsedemeyiz.
Bir tarafında plastik, diğer tarafında sertleştirilmemiş vulkanize kauçuk bulunan bir konveyör bant; Plastikten diğer eşyanın yer aldığı 3926 pozisyonu altında mı yoksa 4010 pozisyonundaki Vulkanize edilmiş kauçuktan taşıyıcı kolanlar ve transmisyon kolanlarında mı sınıflandırılmalıdır? Eşyanın plastik ve kauçuk vasfı eşit derecede özeldir. Bu nedenle GYK 3(a) ile sınıflandırılması mümkün değildir. Bu nedenle bir sonraki yorum kuralına geçilmelidir.
GYK 3(b)
3(a) kuralının uygulanmasıyla, tarifedeki yeri belirlenemeyen;
- Karışımlar
- Çeşitli maddelerden oluşan bileşik eşya
- Çeşitli eşyanın birleşmesinden meydana gelen bileşik eşya
- Perakende satılacak hale getirilmiş takım halinde bulunan eşyanın
Bunlara temel karakterini / esas niteliğini / mümeyyiz vasfını veren eşya hangisiyse; o eşyaymış gibi sınıflandırılır.
Sadece 3(a) kuralının yetersiz kaldığı hallerde 3(b) uygulanabilir. Bu noktada özellikle iyi bir akıl yürütme gerekir. Mallara temel karakteri veren ölçüt, malların türüne göre değişir. Malzeme içeriği, miktarı, ağırlığı, değeri veya bir malzemenin kullanım amacı belirleyici olabilir. Ancak “Temel karakter” kavramını, o eşyanın varlığının temel nedeni olan ayırt edici özellik veya nitelik şeklinde özetlemek mümkündür.
- Örneğin ahşap saplı çelik bir kaşık, 4419 Ahşap mutfak eşyası mı yoksa çelikten mutfak eşyasının yer aldığı 8215 pozisyonunda mı sınıflandırılmalı? 3(b) yorum kuralına göre; kaşığın kullanım amacı, çelikten kısmının ağırlığı ve değeri nedeniyle çeliğin; eşyanın temel özelliği olduğu değerlendirilmeli ve 8215 pozisyonunda sınıflandırılmalıdır.
- Şarj cihazı ve kılıf gibi aksesuarlar ile birlikte rakım halinde satışa sunulan bir akıllı telefonun, temel karakterinin telefon olması nedeniyle 8517 pozisyonunda sınıflandırılması gerekir.
- İçerisinde çelik kaşık ve çatalın da bulunduğu seramik bir yemek setinin temel karakterini seramik oluşturduğu için Seramikten sofra mutfak eşyasının yer aldığı 6912 pozisyonunda yer alması gerekir. (Bunun gibi sınıflandırmaların tam olarak anlaşılması için kendimize şu soruyu sorabiliriz: Çelik kaşık çatala ihtiyacınız varken mi bu seti alırsınız yoksa seramik bir tabak/kaseye ihtiyacınız varken mi bu seti alırsınız? )
- %60 Çavdar, %40 Arpa olan bir karışımın temel karakterini miktarı nedeniyle çavdarın belirlediğini söyleyebiliriz. Bu nedenle bu karışımı 1002(çavdar) pozisyonunda sınıflandırabiliriz. Ancak arpanın fiyatlarının çok yükseldiği ya da ticaret politikaları nedeniyle vergilerinin ekstrem oranda arttığı bir dönemde olduğumuzu varsayalım; her ne kadar karışımda çavdar miktar olarak daha fazla olsa da; arpa kıymeti açısından çok daha önem arz edebilir. Bu durumda; pozisyon ve notlarda aksine bir hüküm bulunmuyorsa eşyanın arpa olarak sınıflandırılması gerekebilir. Ancak 3(c) yorum kuralının işlerliğini sağlamak açısından; karışımın temel karakterinin çavdar mı arpa mı olduğu konusu mümkün olduğunca net olmalıdır. Herhangi bir belirsizliğe yol açılmaması adına; eşyanın mümeyyiz vasfının ne olduğu büyük ölçüde tartışmalıysa 3(c) yorum kuralına gidilmelidir.
- 5 gram altın 95 gram bakır alaşımını ele alalım. “Her ne kadar altın gramaj olarak az olsa da; değeri açısından alaşımın mümeyyiz vasfıdır. O yüzden 3(c) yorum kuralına göre sınıflandırılması gerekir.” dediğinizi duyar gibiyim.
Ancak 71. Faslın not hükümlerinde şu belirtilir: “içinde kıymetli metal bulunan alaşımların içindeki herhangi bir kıymetli metal miktarı, alaşımın ağırlığının en az %2 sini oluşturuyorsa, bu alaşımlar kıymetli metal alaşımı sayılır.” Evet. Alaşımın bir kıymetli metal olan altın olarak sınıflandırılması doğrudur ancak bu sınıflandırmayı GYK 3(c)’ye gelmeden, not hükümleri kapsamımda GYK 1 ile yapmış olmamız gerekiyordu. En başta anlattığım metaforu hatırlayın. Hiçbir odanın kapısını açmadan, oturduğumuz masada bu sınıflandırmayı yapmamız gerekiyordu. Eğer kapıların kilitlerini, ihtiyaç yokken açarsak yanlış sınıflandırma ihtimalimiz oluşur. Bu örnekte şanslıydık)
- Isıtıcı için tasarlanmış dekoratif led lambalı bir ısıtıcının, ısıtma görevi o eşyanın varoluş nedenidir. Aydınlatma özelliği tamamlayıcı bir unsurdur. Led lamba ile eşyanın diğer ısıtıcılardan farklılaştırılarak tüketici nezdinde ön plana çıkması amaçlanmıştır ancak eşyanın mümeyyiz vasıf hala ısıtıcıdır. (Yine akıl yürütmek adına benzer bir soruyu sorabiliriz. Tüketici bir ısıtıcıya ihtiyacı yokken ancak bir aydınlatmaya ihtiyacı varken bu ürünü alır mı?)
- En baştan itibaren verdiğimiz (%50) Çavdar- (%50) Arpa karışımı örneğine tekrar dönelim. Normal şartlarda; eşyanın temel karakterini veren / mümeyyiz bir vasfından söz edilemez. Bu nedenle, GYK 3(b) yardımıyla bir sınıflandırma mümkün değildir. GYK 3(c) yorum kuralına geçmek gerekir.
GYK 3(c)
GYK 3(c) yalnızca GYK 3(a) ve GYK 3(b)’ye göre bir sınıflandırmanın mümkün olmadığı durumlarda uygulanabilir. 3(a) ve 3(b)’ye göre sınıflandırılamayan eşya, sınıflandırılması mümkün olan numara sırasına göre en son başlık altında yer almalıdır.
- %50 Çavdar – %50 Arpa karışımın yorum kuralı 2(b)’ye göre her iki tarifede de sınıflandırılabileceğini değerlendirmiştik. GYK 3(a) ve GYK 3(b)’ye göre bu eşyanın sınıflandırılamadığından GYK 3(c) kullanılır. Bu nedenle sınıflandırma son olası başlık olarak adlandırılan başlık – (olasılıklar 1002 ve 1003 başlıklarıdır), 1003 başlığı altında sınıflandırılır.
- Çocukların hem uyurken hem de oyuncak olarak kullanabildikleri, sevimli bir penguen formunda ve içi doldurulmuş bir yastığı GYK 3(c)’ye göre sınıflandırmamız gerekir. Eşya hem yastıkların sınıflandırıldığı 9404 pozisyonuna uygundur. Hem de hayvanları tasvir eden oyuncakların sınıflandırılan 9503 pozisyonuna uygundur. Eşyayı özel olarak niteleyen ya da temel karakterini veren tek bir özelliği yoktur. Bu nedenle; penguenimiz numara sırasına göre son başlık olan 9503 pozisyonunda sınıflandırılır.
GENEL YORUM KURALI 4
Yukarıda sayılan kurallara uygun olarak sınıflandırılmayan eşya, genel yorum kuralı 4’e göre bu eşyaya en çok benzeyen eşyanın bulunduğu pozisyonda sınıflandırılır. Varlık amacı, Dünya Gümrük Örgütünce her eşyanın sınıflandırılabileceğini garantiye almaktır.
GYK 4 kullanımı pek görülmez çünkü malların sınıflandırılması GR 1’den GR 3’e kadar olanların yardımıyla yeterli bir şekilde gerçekleştirilebilir. GR 4, tüm gelecekteki malları sınıflandırmak ve sınıflandırma boşluklarını önlemek için oluşturulmuş sözde bir ‘genel yorum kuralıdır ve bu yorum kuralına göre sınıflandırılan eşya her zaman tartışmalıdır. Dünya Gümrük Örgütü Armonize Sistem Komitesince, sınıflandırma kararlarında çok nadiren bu yorum kuralı kullanılır. Bu yorum kuralını kullanmak demek; eşyanın sınıflandırılmasında GYK1, GYK2 ve GYK3 işe yaramadığını belirtmektir.
Düşündüğümüzde çoğu tarife pozisyonu ve alt açılımlarında; “Diğerleri” , “Başka pozisyonlarda belirtilmeyen veya yer almayan” gibi kapsayıcı metinler bulunmaktadır. Ya da 3(c) yorum kuralı, kesin bir çözüm sunarak numara sırasına göre sonuncu pozisyonda eşyanın sınıflandıracağını belirtir. 3(c) yorum kuralına bir kez uğrarsanız, yorum kuralı 4’e geçme şansınız kalmamaktadır. Yine de; Dünya Gümrük Örgütünce öngörülemeyen, örneğin yeni üretilmiş sıra dışı bir eşyanın sınıflandırılamamasına karşın bir önlem olarak 4 nolu yorum kuralı oluşturulmuştur.
GENEL YORUM KURALI 5
GYK 5, kutuların ve paketleme malzemelerinin sınıflandırılmasını düzenler.
5(a) ve 5(b) şeklinde ikiye ayrılır.
GYK 5(a)
Belirli bir madde veya madde setini içerecek şekilde, uzun süreli kullanıma uygun ve özel olarak üretilmiş kutular veya kaplar, normalde bunlarla birlikte satılan türden oldukları takdirde bu maddelerle birlikte sınıflandırılır.
Ancak bu kutular veya kaplar bütünün esas karakterini verdiğinde, içinde mal bulunan kutular ve kapların genel bir sınıflandırmasını dışlar.
- Tayvan’dan bir kamera, suni deri bir kılıf içinde paketlenmiş halde gümrüğe sunulur. Bu kılıf, kamerayı içerecek şekilde özel olarak şekillendirilmiştir ve uzun süreli kullanıma uygundur. Kameralar genellikle kamera kılıflarıyla satılır. Bu nedenle; kılıfıyla birlikte gümrüğe sunulan bir kamera, kamera başlığında sınıflandırılabilir.Ancak fotoğraf makinesinin kılıfı timsah derisinden üretilen 15 bin dolarlık bir kılıfsa; bu kılıfın ayrı olarak sınıflandırılması gerekir çünkü bu kılıf bütüne esas karakterini verir. Artık bu kamera timsah deri kılıflı bir kameradır.
GYK 5(b)
Yukarıda yer alan 5(a) kuralı hükümleri saklı kalmak şartıyla; içindeki eşya ile birlikte sunulan ambalaj maddeleri ve ambalaj mahfazaları, olağan türden olmaları şartıyla bu eşya ile beraber sınıflandırılırlar. Bununla beraber sürekli kullanıma elverişli olduğu açıkça belli olanlara bu hüküm uygulanmaz.
Örneğin eşyanın nakliyesi için kullanılan ve içinde 50 paket makarna bulunan karton kutu, ayrı olarak sınıflandırılmaz. Bu karton sürekli kullanıma elverişli değildir. Muhtemelen tüketiciye nihai olarak sunulacak mağazaya da o koliyle gideceklerdir. Ancak camların taşınması için tasarlanan metal taşıma rafı, sürekli kullanıma uygun oldukları için camdan ayrı olarak sınıflandırılır. (Bu raflar genellikle geçici olarak ithal edilip camların tesliminden sonra tekrar yurt dışı edilir)
GENEL YORUM KURALI 6
Pozisyon düzeyinde yapıldığı gibi alt açılımlar düzeyinde de malları sınıflandırırken 1’den 5’e kadar olan kuralları uygulamak gerekir. Örneğin bölüm veya fasıl Notlarının, alt pozisyon metinleri veya Alt pozisyon Notları ile çeliştiği haller olabilir. Bu nedenle; eşyanın alt açılımını belirlerken de GYK 1 uygulamak gerekir.
Ayrıca yalnızca aynı seviyedeki alt başlıkları karşılaştırarak sınıflandırma yapılmalıdır. (Örnek: 1 tireli bir alt başlığın metnini yalnızca aynı başlık altındaki başka bir 1 tireli alt başlıkla karşılaştırın) 1 tireli (-)başlığı belirledikten sonra 2 tireli (- -) başlıkları mukayese edin.
Genel yorum kurallarını öğrendik. Örneklerle pekiştirmek için DGÖ Sınıflandırma Görüşlerine ilişkin yazıma göz atabilirsiniz.
Kaynakça
World Custom Organisation, 30 years of HS, 2025, https://www.wcoomd.org/en/topics/nomenclature/activities-and-programmes/30-years-of-hs.aspx
CBSA, Guide to tariff classification for Canadian imports: The general rules for the interpretation of the Harmonized System, 2025, https://www.cbsa-asfc.gc.ca/trade-commerce/tariff-tarif/menu-eng.html,
Smiszek Mike, The Loneliest Rule: A Practical Examination of GIR 4, the Harmonized System’s Least Frequently Applied Rule, https://www.braumillerconsulting.com/global-trade-customs-journal-gir4/
Weerth, Carsten (2008) : Basic Principles of Customs Classifications under the Harmonized System, Global Trade and Customs Journal, ISSN 1569-755X, Wolters Kluwer International, Alphen aan den Rijn, Vol. 3, Iss. 2, pp. 61-67
