Dünya Gümrük Örgütü (DGÖ), uluslararası ticaretin kolaylaştırılması ve yeknesak uygulanması amacıyla çeşitli rehberliklerde bulunur. Bu doğrultuda; DGÖ Armonize Sistem Komitesinin muhtelif eşyaya ilişkin sınıflandırılma görüşleri düzenli olarak yayımlanır. Bu sınıflandırma görüşleri, Sınıflandırma Avisi şeklinde de adlandırılır. (Avis: Fr. Görüş, mütalaa) Görüşler DGÖ’ye ait olduğu için, tahmin edeceğiniz üzere Armonize Kodun ilk 6 hanesine ilişkindir ve yeni sınıflandırma görüşleri yayımlandıkça DGÖ üyeleri ülkelerinde belirtilen sınıflandırmaları yürürlüğe koyar. Bu sınıflandırma görüşleri bağlayıcı nitelikte olduğu için ülkelerin kendi bağlayıcı tarife bilgileri (BTB) aksi bir hüküm içeriyorsa; bu BTB’lerin uygulanma olanağı kalmaz.
Tarifenin yorumu ile ilgili Gen Kuralları şu yazımda ele almıştım. Yorum kurallarının Dünya Gümrük Örgütünce uygulanmasına örnek olarak aşağıdaki eşya listesini inceleyelim. Eşya açıklamasına tıkladığınızda, sınıflandırmaya ilişkin bilgileri görebilirsiniz.
*Eşyaya ilişkin bilgiler, 8971 sayılı Uyumu Sağlanmış Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi Hakkında Uluslararası Sözleşme Uyarınca Uygulanması Gereken Ekli Sınıflandırma Görüşlerinin Yürürlüğe Konulması Hakkındaki Karar’dan alınmıştır.
*Eşya görselleri yapay zekayla oluşturulmuştur.
NİKOTİNLİ SAKIZ: “İyon değiştirici bir reçine üzerine konan 2 veya 4 mgr. nikotin, gliserol, bir sentetik polimer, sodyum karbonat, sodyum hidrojenokarbonat, sorbitol ve özellikle tütün tadına benzer kokular içeren , drajelendirilmiş halde bulunan tabletler. Bu ürün, sigarayı bırakmayı isteyen şahıslara mahsustur.” Gümrük Yorum Kurallarını uygulayarak eşyayı sınıflandırın.
- 17.04 – KAKAO İÇERMEYEN ŞEKER MAMULLERİ (BEYAZ ÇİKOLATA DAHİL).
- 1704.10 – Ciklet (şekerle kaplanmış olsun olmasın)
Öncelikle eşyamız şeker içermediği için 1704 pozisyonunda sınıflandırılmaz.
21.06 – TARİFENİN BAŞKA YERİNDE BELİRTİLMEYEN VEYA YER ALMAYAN GIDA MÜSTAHZARLARI.
2106 Pozisyon notlarında; Nikotin içeren sakızın bu pozisyonda sınıflandırılmayacağı belirtilir.
- 24.04 – YANMA OLMADAN SOLUNAN VE TÜTÜN, YENİDEN TERTİP EDİLMİŞ TÜTÜN, NİKOTİN, VEYA TÜTÜN VEYA NİKOTİN YERİNE GEÇEN MADDELER İÇEREN ÜRÜNLER; İNSAN VÜCUDUNA NİKOTİN ALMAK İÇİN KULLANILAN VE NİKOTİN İÇEREN DİĞER ÜRÜNLER:
2404 Pozisyon notlarında; “Nikotinin çiğneme, çözme, koklama, deri yoluyla emme veya soluma dışında herhangi bir başka yolla insan vücuduna alınması amaçlanan, nikotin içeren, ancak tütün veya yeniden yapılandırılmış tütün içermeyen diğer ürünlerin” 2404 Tarife Pozisyonda sınıflandırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu nedenle eşyanın GTİP’i GYK 1 ve GYK 6’ya istinaden belirlenir.
PERAKENDE SATIŞA SUNULMUŞ SAF VAZELİN (küçük şişelerde veya kutularda) : Etiket üzerindeki açıklamalar, cilt veya dudaklardaki çatlakları iyileştirdiğini, yüzeysel yarık ve yaraları hafiflettiğini, derideki kızarıklıkları önlemeye yardım ettiğini ve nihayet, göz makyajını temizlemede kullanıldığını belirtmektedir.
Vazelin tarife cetvelinde ismen geçmektedir.
- 2712 – Vazelin; parafin; mikro-kristal bünyeli petrol mumu,yağlı mum, ozokerit, linyit mumu, turba mumu,diğer mineral mumlar, sentez veya diğer işlemlerle elde edilen benzeri ürünler (renklendirilmiş olsun olmasın):
- 2712.10 – Vazelin
Ancak 2712 Pozisyon notlarında; cilt bakımı için kullanılmaya uygun ve bu tür kullanım için perakende satılacak şekilde ambalajlanmış vazelinin, 2712 pozisyonuna dahil olmadığı belirtilir.
- 3304 – GÜZELLİK VEYA MAKYAJ MÜSTAHZARLARI VE CİLT BAKIMI İÇİN MÜSTAHZARLAR (İLAÇLAR HARİÇ) (GÜNEŞ KREMLERİ VEYA GÜNEŞLENME MÜSTAHZARLARI DAHİL); MANİKÜR VE PEDİKÜR MÜSTAHZARLARI.
33. Fasıl notlarındaki hüküm nedeniyle ise eşyamızın 3304 tarife pozisyonunda sınıflandırılması gerektiğini anlarız:
Aşağıda yazılı olanlar 33. Fasıla dahil değildir:
(a) Vazelin (27.12 pozisyonu) (perakende olarak satışa sunulmuş ve cilt bakımı için uygun hale getirilmiş olanlar hariç)
Bu nedenle eşyanın GTİP’i GYK 1 ve GYK 6’ya istinaden belirlenir.
KONSANTRE BUZLANMAYI ÖNLEYİCİ SIVI: “Esasen etil alkol ve sudan müteşekkil, az miktarda anyonik yüzey ajanı, metiletilaseton, boyayıcı madde ve formülüne göre, monoetilen glikol ilave edilmiş ürün. Suyla seyreltildikten sonra otomobillerin ön camlarının temizlenmesine veya buzların çözülmesine mahsustur.
Eşyamız yalnızca buzların çözülmesi amacıyla kullanılmaması nedeniyle; 3820 pozisyonunda sınıflandırılması uygun olmayabilir. (Cam temizleme işlevi de var)
- 3820 – Donmayı önleyici müstahzarlar ve donmayı çözücü müstahzar sıvılar
Anyonik yüzey ajanı içermesi ve temizlik amaçlı da kullanılması nedeniyle 3402 pozisyonunda da sınıflandırılabilir.
Tarife metinlerinden ve Fasıl notlarından bir sonuca ulaşamadığımız için 2(a) yorum kuralına geçiyoruz. Eşyamız tamamlanmamış bir mal değil, tam aksine nihai bir ürün. 2(b)’ye geçtik.
Eşyamız bir karışım, doğru yerdeyiz. 2(b) ile eşyanın karışımın her bir malzemesinde sınıflandırılabileceğini farkettik. 2(b) bizi 3(a) yorum kuralına yönlendirdi.
Eşyayı en özel şekilde niteleyen bir pozisyon bulunmuyor. İki veya daha fazla başlık karışımdaki mallara özel olarak atıfta bulunuyor (Etil alkol 2207, anyonik yüzey ajanı 3402 vb). Bu nedenle; karışımdaki mallar eşit derecede özel sayılır. 3(b)’ye geçtik.
3(b)’de eşyaya mümeyyiz vasfını neyin verdiğini bulmaya çalışacağız. Buz çözücü olarak Etil alkol mümeyyiz vasfını sağlıyor olabilir ancak cam temizleme işlevini yüzey temizleyici, su gibi malzemeler sağlıyor daha çok. Karışımım temel bir karakteri olduğundan söz edilemez. Bu nedenle 3(c)’ ye geçmemiz gerekiyor.
3(c) kuralı ile olası tarife pozisyonları arasında numara sırasına göre en sonda 3820 pozisyonu var. İlgili pozisyonun alt açılımlarının bulunmaması nedeniyle GYK (6)’ ya ihtiyacımız yok.
- 3820.00.00.00.00 Donmayı önleyici müstahzarlar ve donmayı çözücü müstahzar sıvılar
YIKAMA TOPU - “ Yaklaşık 10 cm çapında iki adet plastikten mamul delikli parçanın birleştirilmesinden oluşur. İçerisinde ise seramik boncuklar bulunur. Ürün, giysilerin ev tipi çamaşır makinelerinde yıkamanmasında kullanılır. Seramik boncuklar, sudaki negatif iyonları azaltarak lekenin giysilerden ayrılmasını sağlar”
Eşyaya ilişkin pozisyon metinlerinde ve fasıl notlarından bir sonuca ulaşamadık. Bu nedenle GYK 1’den GYK 2(a)’ya geçtik. Eşyamız tamamlanmamış ya da demonte bir ürün değil. GYK 2(b)’ye geçtik. Plastik ve seramikten oluşan bir kombinasyon olduğu için birden fazla pozisyonda yer alabilir. 3(a)’ya geçtik.
Eşyamız için ismen yapılmış bir tanım olmadığı için; “ismen yapılmış bir tanım sınıf şeklinde yapılan bir tanımdan öncelik alır” yorumunu uygulayamayacağız. Bununla birlikte; eşyamızın olası pozisyonlarının aşağıdakiler olduğunu düşünüyoruz.
- 3926 -Plastikten sofra eşyası, mutfak eşyası, diğer ev eşyası ve sağlık veya tuvalet eşyası :
- 6912 – Seramikten sofra ve mutfak eşyası, diğer ev eşyası ve tuvalet eşyası (porselenden olanlar hariç):
Eşyanın kendisini daha açık bir şekilde tarif eden bir tanıma bulunmuyor. Bu yüzden; “daha açık yapılan tanım daha eksik yapılmış bir tanımlamadan öncelik alır” yorumunu da uygulayamıyoruz. 3(b) yorum kuralına geçtik.
Eşyamıza temel karakterini veren şeyi düşünüyoruz. Ürün tanımında, seramik boncukların etkisiyle giysilerdeki lekelerin ortadan kaldırıldığı belirtiliyor. Yani eşyamızın mümeyyiz vasfını seramik boncuklar belirliyor. Bu nedenle GYK 3(b) doğrultusunda 6912 pozisyonunda sınıflandırılıyoruz. Ardından GYK 6 ile alt açılımlarını tespit edip GTİP’i buluyoruz. Dünya Gümrük Örgütünce GYK 6 kullanılmamış çünkü 6912 pozisyonun Armonize kod kapsamında alt açılımları bulunmuyor. Yanlızca 6912.00 Tarife Alt Pozisyonu var. Ama biz 12 haneli GTİP tespiti için GYK 6’yı kullanmalıyız.
PNÖMATİK BAHÇE MAKASI; sap işlevi gören kalın bir boru ve işaret parmağıyla kontrol edilerek kesme işlemini başlatan bir mandal ile mücehhezdir, bıçaklar makasın sapı içinde bulunan piston marifetiyle iş görür. Ağaç budama amaçli eşya, bir uzatma çubuğuna/koluna (teleskopik de olabilir) sabitlenerek de kullanılabilir. Eşya, ağaç budamak amacıyla kullanılır.
Metal el aletleri denildiğinde aklımıza 82. Fasıl geliyor. Eşyamız budama/bahçe makası olunca da 8201’i düşünüyoruz. Pozisyon metninde “her tür budama makası” ibaresi var. Bi de fasıl ve pozisyon notlarını okuyup emin olalım. Çünkü eşyamızın Pnömatik olduğu belirtiliyor. Yani hava basıncıyla piston hareket ediyor ve bu şekilde mekanik hareket gerçekleşiyor. Standart bir bahçe makası değil.
- 8201- Beller, kürekler, kazmalar, külünkler, çapalar, yabalar, dirgenler, tırmıklar ve kazayağı; baltalar, bağcı bıçakları ve benzeri diğer kesici ve yontucu el aletleri; her tür budama makasları ve budayıcılar, tırpanlar, oraklar, kuru ot veya saman bıçakları, çit makası, oduncu kamaları ve ziraatte, bahçıvanlıkta veya ormancılıkta kullanılan diğer el aletleri
İzahnameyi açtığımızda ise, 82. Fasıl notlarında; bu fasılda sınıflandırılan eşyanın 16. Bölüme dahil makine veya cihazlardan olmaması gerektiği belirtiliyor. Bu ibarenin bizi şüpheye düşürmeye yetti. Ama tarife metninde “her türlü bahçe makasları” diyordu değil mi? 82. Fasıl notlarını biraz daha okuyalım.
Bu fasıl doğrudan doğruya elde kullanılmak üzere imal edilmiş türden el aletlerini kapsar….Bununla birlikte, bu kuralın, cihazın özelliğine bağlı olarak istisnalar vardır…84. Fasıl özellikle, bağımsız olarak elde kullanılan bazı cihazları içine alır, örneğin; sıvıları ve tozları püskürtme cihazları (84.24 pozisyonu), pnömatik aletler (84.67 pozisyonu)…..
Evet. Eşyamızın sınıflandırılacağı yeri bulduk. Bir de 8467 pozisyon metni ve notlarına bakalım.
Bu pozisyon, elektrikli motorla, basınçlı hava ile çalışan bir motorla (veya basınçlı hava ile hareket eden bir pistonla) yahut içten yanmalı bir motorla veya herhangi bir motorla (küçük hidrolik tribünler, vb.) mücehhez bulunan alet ve cihazları içine alır.
GYK 1 ile eşyamızın pozisyonunu bulduk. GYK 6 ile de alt açılımını bularak GTİP’i tespit edeceğiz.
ELEKTRİKLİ EV TİPİ EKMEK YAPMA MAKİNESİ (boyutlar: yaklaşık 36x22x27 cm; ağırlık: yaklaşık 5.9 kg), ekmek hamurunun malzemesinin karıştırıldığı ve pişirildiği, çıkarılabilir kaptan (*ekmek kabı") oluşan bir gövdesi vardır. Ekmek kabının, çıkarılabilir yoğurma bıçagına mahsus, makinenin içine yerleştirildiğinde elektrik motoruna bağlanan döner bir mili vardır. Kap bölgesini çevreleyen elektrikli ısıtıcılar hamuru yapmak için malzemeyi uygun bir sıcaklıkta ısıtmak, kabarırken hamuru doğru sıcaklıkta tutmak ve ekmeği pişirmek için kullanılır. Makinenin, yoğurma ve pişirme için ve sadece yoğurmak için (makinenin üstündeki kontrol panelinden işletilen) otomatik programları vardır. Sonraki durumda, hazırlanan hamur başka bir cihazda pişirilmek için dışarı alınabilir.
Eşyamız elektronik bir ev aleti ve iki önemli özelliği var: Hamur yoğurmak ve ekmek yapmak. Buradaki kritik nokta; eşyanın ekmek yapmadan da hamur yoğurabilmesidir. Yani hamurun yoğurulmasını, ekmek yapmanın bir aşaması olarak değerlendirmeyip ayrı bir fonksiyon olarak ele alacağız. Eşyanın 85. Fasılda olduğunu tahmin ediyoruz ama 85. Fasıl notlarında yer alan aşağıdaki ifade nedeniyle emin olmak durumundayız.
85. Fasıl aşağıda yazılı olanlar hariç olmak üzere, bütün elektrikli makina ve cihazlarını kapsamaktadır.
(a) 84. Fasıla dahil makina ve cihazlar. Bunlar elektrikli olsalar dahi söz konusu Fasılda yer alırlar.
Eşyamızın 85. Fasılda olduğundan emin olmak için 84. Fasılı elememiz gerekiyor yani. Her ne kadar 84. Fasıl ev tipinden ziyade daha çok endüstriyel eşyayı barındırsa da bunun birçok istisnası var. (Örneğin Çamaşır ve Bulaşık Makineleri)
84. fasılın Pozisyon metinlerine bakalım.
8417 – Sanayi veya laboratuvarlara mahsus elektrikli olmayan fırınlar ve ocaklar (çöp yakma fırınları dahil):
8417.20 – Ekmekçilik fırınları (bisküvi fırınları dahil):
Sanayi tipi ve elektrikli olmayan fırınlar burada. İki ayrı yerden eledik yani bu pozisyonu. Devam edelim.
8419 – Isı değişikliği yoluyla (özellikle ısıtma, pişirme, kavurma, damıtma, rektifiye etme, steril hale koyma, pastörize etme, etüvleme, kurutma, buharlaştırma, kondanse etme veya soğutma gibi) maddelerin işlenmesi için makinalar ve tesis veya laboratuvar cihazları (ısıtması elektrikle olsun olmasın)(85.14 pozisyonundaki ocaklar, fırınlar ve diğer cihazlar hariç) (ev işlerinde kullanılmaya mahsus makina ve cihazlar hariç) elektrikli olmayan şofbenler ve diğer su ısıtıcıları:
Pozisyon metninden ve Fasıl notlarından, burada sınıflandırılan eşyanın elektrikli olsun olmasın ısı değişikliği yoluyla maddelerin işlenmesine yarayan makinelerden olduğunu anladık. Ancak sanayiye mahsus elektrikli fırın ve ocakları (8514) ve evde kullanılan türden eşyayı kapsamadığını anladık. 84. Fasılı biraz daha incelediğimizde, eşyamızla ilgili başka pozisyon bulunmadığını gördük.
85. Fasıla geçtik ve 8509 pozisyon metni dikkatimizi çekti. Elektromekanik (elektrik enerjisinin mekanik enerjiye dönüşmesi) cihaz ifadesi, bir ısı değişikliği gerektireceği için eşyamızın ekmek yapma fonksiyonunu içine almayacak. Ancak hamur yapma fonksiyonu nedeniyle burada sınıflandırılabilir.
8509 – Ev işlerinde kullanılmaya mahsus kendinden elektrik motorlu elektromekanik cihazlar ( 85.08 pozisyonunda yer alan vakumlu süpürgeler hariç )
8509 pozisyonuna ilişkin aşağıdaki notu okuduğumuzda ev tipi hamur yoğurma makinelerinin burada sınıflandırıldığını anladık.
Ağırlığı ne olursa olsun bu pozisyonda yer alan sınırlı sayıdaki cihazlar.
2) Gıda maddelerini öğütücü ve karıştırıcı makinalar, örneğin, öğütücüler (et, balık, sebze, meyva, vb. için); çok amaçlı öğütücüler (kahve, pirinç, arpa, bezelye tanesi, vb. için); sütlü karışım hazırlayıcılar (milkshakers), dondurma mikserleri, meyvalı dondurma mikserleri, hamur yoğurma cihazları, mayonez cihazları ve benzeri diğer öğütücü ve karıştırıcı makinalar (uçları değiştirilebilir parçalar yardımıyla kesme, vb. gibi manipülasyonlar için de kullanılabilenler dahil).
Ancak eşyamızın Hamur Yoğurma ile birlikte Ekmek yapma/pişirme özelliği de var.
8514 pozisyonunundaki fırınları eledik çünkü burada sanayi tipi elektrikli fırınlar var.
8516 pozisyon metni dikkatimizi çekti.
8516 – Elektrikli anında veya depolu su ısıtıcılar ve daldırma tipi ısıtıcılar; herhangi bir mahallin veya toprak ve benzeri yerlerin ısıtılmasına mahsus elektrikli cihazlar; berber işleri için elektrotermik cihazlar (örneğin; saç kurutucular, saç kıvırma cihazları, saç kıvırma maşala- rını ısıtma cihazları) ve el kurutma makinaları; elektrikli ütüler; ev işlerinde kullanılan diğer elektrotermik cihazlar; elektrikli ısıtıcı rezistanslar (85.45 pozisyonundakiler hariç) :
Ev işlerinde kullanılan diğer elektrotermik (elektrik enerjisinin ısı enerjisine dönüştürülmesi) cihaz ifadesi ekmek kızartma fonksiyonuna ilişkin eşyamızın burada sınıflandırılacağını düşündürdü. Pozisyon notlarına bakalım.
(E) EV İŞLERİNDE KULLANILAN TÜRDEN DİĞER ELEKTRO-TERMİK CİHAZLAR
Bu grup, normal olarak ev işlerinde kullanılmak şartıyla bütün elektrotermik makina ve cihazları kapsar. Aslında bu hüküm tek başına yeterli ancak bu pozisyon haricinde tutulanlara da bakalım. Elektrikli battaniye, kişisel elektrikli buharlaşırıcı cihazlar vb. hariç tutulmuş. Eşyamız ekmek pişirme özelliği nedeniyle 8516 pozisyonunda sınıflandırılabilir. Hamur yoğurma özelliği nedeniyle de 8509 pozisyonunda sınıflandırılabilir demiştik.
GYK 1’den sonuç çıkmadı. Diğer genel yorum kurallarını sırayla uygulayalım GYK 2 işimize yaramayacak. Hem 8509 hem 8516 da genel bir tanımlama yaptığı için 3(a) işimize yaramayacak. Eşyamızın mümeyyiz vasfı hamur yoğurmak da ekmek yapmak da olabilir. Çünkü sadece yoğurmak için otomatik programları olan bir makineden söz ediyoruz. Net olarak bir mümeyyiz vasıftan bahsedemeyeceğimiz için 3(c)’ye geçtik ve numara sırasına göre sonda yer alan 8516 pozisyonunu seçtik ve GYK 1, GYK 3(c) ve GYK 6 ile GTİP’imizi belirlemiş olduk.
