4053 Gümrük Rejimine başlamadan aşağıda yer alan yazıları okumak yararlı olacaktır.
– Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi
4053 rejim kodu, Geçici ithalat rejimi kapsamında ithal edilen eşyanın muafiyete tabi olmadan serbest dolaşıma girişinde kullanılır. Öncelikle geçici ithalattan ne anlamamız gerektiğinden bahsedelim.
Geçici İthalat
Geçici ithalat rejimi, Gümrük Kanunun 128-134 maddelerinde düzenlenmiştir.
Geçici ithalat;
-Serbest dolaşıma girmemiş eşyanın,
-ithalat vergilerinden tamamen ya da kısmen muaf olarak,
-ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın,
-Türkiye Gümrük Bölgesi içinde kullanılması,
-bu kullanım sırasındaki olağan yıpranma dışında, herhangi bir değişikliğe uğramaksızın yeniden ihracına olanak sağlayan hükümlerin uygulandığı rejimdir.
Geçici ithalat Rejimi uygulanacak eşya, daha önce başka bir rejime tabi tutulmamışsa 5300 rejim kodu, antrepo rejiminden sonra geçici ithalat rejimine tabi tutulduysa 5371 rejim koduyla işlem görür.
Geçici olarak ithal edilen bu eşyanın, serbest dolaşıma girmesi amaçlandığında (kati ithalata dönüştürüldüğünde) ise bu işlem yazımızın konusu 4053 gümrük rejimi ile gerçekleşir.
Geçici İthalatın Kati İthalata Dönüştürülmesi
Yukarıda geçici ithalat eşyasının, ithalat vergilerinden tamamen ya da kısmen muaf olabileceğini söyledik. Bu doğrultuda, geçici ithalatın 4053 gümrük rejimiyle kati ithalata dönüştürülmesini de iki ayrı başlık altında ele almak gerekir.
Kısmi Muafiyetle Geçici İthalatta Gümrük Yükümlülüğün Doğması
Gümrük Kanunun 133. Maddesine göre;
Kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyadan her ay için alınacak ithalat vergileri, söz konusu eşyanın serbest dolaşıma girmiş olması halinde alınacak vergiler tutarının %3’ü olarak tespit edilir. Geçici ithalat İzin süresi kapsamında her ay itibarıyla alınacak tutarın dışında kalan kısım için ise teminat alınır. Örneğin kısmi muafiyetle geçici ithalat izni 6 ay olarak belirlenen eşyaya ilişkin alınacak ithalat vergisi, eşyanın normalde alınacak vergilerinin %18’idir. Bu nedenle Gümrük Kanunun 181. Maddesinde; eşyanın kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalnde gümrük yükümlülüğünün, beyanname tescil tarihinde başlayacağı belirtilir. Çünkü rejimin doğası gereği, tescil tarihinde bir vergi ödeme zorunluluğu vardır.
Söz konusu vergiler eşyanın bu rejimden yararlandığı her ay için alınır ve bir aydan daha az süreler tam ay olarak değerlendirilir.
Alınacak ithalat vergileri tutarı, uygulanacak faizler hariç olmak üzere, söz konusu eşyanın geçici ithalat rejimine tabi tutulduğu tarihte serbest dolaşıma girmesi halinde alınacak vergileri aşamaz.
Dolayısıyla; kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat hükümleri dışında herhangi bir nedenle ithal eşyası için gümrük yükümlülüğü doğması halinde; alınacak vergi hesaplanırken daha önce alınan (ay başına %3) toplam vergi miktarı düşülür.
Yukarıdaki hususlardan da anlaşılacağı üzere; kısmi muafiyetle geçici ithalatta ilk beyanname (5300) tescil tarihindeki vergilendirme unsurları üzerinden işlemler gerçekleştirilir. Süre uzatıldığında alınacak ay başına %3 vergiler bu vergilendirme unsurları üzerinden hesaplanır aynı şekilde. Bu doğrultuda; eşyanın 4053 rejimi ile serbest dolaşıma girmesi halinde de, o tarihe kadar tahsil edilen toplam vergiler düşülerek, ilk beyanname tescil tarihindeki vergilendirme unsurları üzerinden işlemler tesis edilir. Ancak bu kez, her serbest dolaşıma giren eşyada olduğu gibi ticaret politikası önlemleri ve eşyanın ithali için öngörülen ürün güvenliği denetimi gibi diğer işlemler gerçekleştirilir.
Eşyanın serbest dolaşıma girişi esnasında, nakit alınan tutarlar dışında (nakit teminat dahil) Gümrük Kanunu 207. Maddesine istinaden gecikme zammı da hesaplanır.
Tam Muafiyetle Geçici İthalatta Gümrük Yükümlülüğün Doğması
2009/15481 sayılı “Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın 41. Maddesinde, tam muafiyet kapsamında geçici ithalatı yapılacak eşyadan ithalat vergilerini karşılayacak tutarda teminat alınacağı belirtilir. (Kısmi muafiyette nakit dışında kalan tutardan teminat alınıyordu)
Gümrük işlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliğinin 27. Maddesi kapsamında Yetkilendirilmiş yükümlü sertifika (YYS) sahipleri ve Onaylanmış Kişi Statüsüne İlişkin Gümrük Genel Tebliğinin (Sıra No: 1) 26. Maddesi kapsamında OKSB sahiplerinden bu vergilerin yüzde 10’u oranında teminat alınır.
Kısmi muafiyetten farklı olarak;
Tam muafiyet ile geçici ithalatı yapılan eşya serbest dolaşıma girerken 4053 rejim kodlu beyannamenin (ikinci beyannamenin) vergilendirme unsurları üzerinden işlemler tesis edilir. Bununla birlikte; tıpkı kısmi muafiyetle geçici ithalatta olduğu gibi ilk beyanname tescil tarihinden itibaren gecikme zammı hesaplanır.
